jueves, 19 de mayo de 2011

Redes alternativas de alimentos: un nicho de mercado

As redes alternativas de alimentos representan un esforzo por relocalizar e resocializar os procesos de produción, distribución e consumo; e están a ter un éxito crecente en moitos países. As súas características diferenciadoras son que non existen intermediarios entre produtor e consumidor, que poñen énfase no cultivo de produtos orgánicos e ecolóxicos; e que se centran na calidade e non na cantidade. Estes aspectos cada, vez máis valorados pola sociedade (principalmente urbana e de clase media-alta), están a facer que se abran novas oportunidades de negocio no rural de moitos países.
Pero, son viables este tipo de negocios? Sería posible transladar esta experiencia á nosa Galicia? Unha clara limitacións destas redes alternativas de alimentos derívase do feito de que a venda directa implica unha maior carga de traballo e de tempo; e tamén asumir os custos de transporte e distribución. Ademais, unha actividade deste tipo require ter un certo coñecemento do mercado obxectivo.
Referencia bilbiográfica: JAROSZ, L. (2008): "The city in the country: Growing alternative food networks in Metropolitan areas". Journal of Rural Studies, vol 4, nº 3 pp 231-244. 
Enlace ao artigo: 

martes, 17 de mayo de 2011

A crise demográfica e de despoboamento agrávase en Galicia

Entre os anos 2000 e 2010, Galicia apenas aumentou a súa población residente: 4.161 personas máis, o que representa un incremento do 1,52 por mil. Sen embargo, ese período tivo dúas etapas con comportamientos moi distintos. Na primeira (de 2000 a 2008) a poboación aumentou en case 64.500 persoas, e no ano que vai de xullo de 2009 a xullo de 2010 perdéronse máis de 60.000!!!!!!
Por tanto, cando se di que os efectos da crise non foron tan fortes en Galicia como no resto de España, depende de qué cifras se manexen, pois o por habitante puede resultar engañoso, na medida que basta con que o denominador decreza para que o cociente aumente sen que o numerador experimentase melloría algunha.
O que é aínda máis triste é que as zonas máis afectadas son as de sempre, é dicir, as rurais... acaso queremos que a nosa xeografía quede plagada de aldeas abandoadas como as da foto? querer no queremos, pero loitar tampouco loitamos...

Enlace á noticia:

Contraurbanización: si ou non?

O fenómeno denominado contraurbanización refírese á transformación da distribución espacial da poboación, a cál se translada dende as urbes ás áreas rurais próximas. Este fenómeno leva tempo observándose en EEUU e Latinoamérica e tamén parece comezar no noso país.
Xa se está comezando a "vender" esta idea como o futuro do rural, pero nada máis lonxe da realidade. Estes novos residentes seguen a realizar todas as súas actividades na cidade, non soen relacionarse cos veciños e, en moitas ocasións, non respectan a forma de vida dos residentes autóctonos o que xera conflictos de intereses (o esterco cheira mal, por exemplo). Por outra banda, a pesar de que se di que este éxodo urbano ven motivado pola saturación e contaminación das cidades, pola tranquilidade e o desfrute da natureza que ofrece o rural, pola mellora das infraestruturas de transporte e a maior flexibilidade na organización do traballo (grazas ás TIC)... eu penso que o prezo do solo segue a ser o factor determinante na toma deste tipo de decisións. E de aquí xúrdeme unha pregunta, non estaremos a falar da urbanización do rural en lugar da contraurbanización? Un fenómeno xeralizado deste tipo, en ausencia de planificación, podería traer consigo todos os efectos nocivos da especulación urbanística... non queremos que os nosos pobos e aldeas do rural sexan o "novo Barreiros" verdade?
FERRÁS, C. (2007): "El enigma de la contraurbanización. Fenómeno empírico y concepto caótico". Revista Latinoamericana de Estudios Urbanos Regionales, vol. 33, nº 98, pp 5-25.
Enlace ó artigo:

martes, 10 de mayo de 2011

Acceso a internet no rural...un paso adiante

A Axencia Galega de Desenvolvemento Rural pretende facer posible o acceso a Internet dos municipios do sur de Lugo a través da tecnoloxía WIMAX. Para iso está desenvolvendo, en coordinación co departamento autonómico de Innovación e Industria, un proxecto destinado á creación dunha infraestrutura de acceso a Internet sen fios nos concellos do sur de Lugo e zonas limítrofes da provincia de Ourense. Esta iniciativa englóbase dentro dun programa máis amplo que busca implantar esta rede nas zonas do rural galego co fin de acabar co illamento tecnolóxico do interior de Galicia.
Enlace á noticia:

lunes, 9 de mayo de 2011

A Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal como cidade-xardín

De vez en cando hai que retomar os idearios pasados para buscar “novas ideas” e “novas solucións” aos problemas de sempre como poder ser, neste caso, a visión dunha rexión organizada a través de cidades en rede perfectamente integradas co mundo rural. Ilustres galegos como Castelao, Otero Pedrayo ou Cunqueiro xa tiñan en mente unha Galicia como cidade aberta, natural, polinuclear e descentralizada… e esta idea hoxe en día podería estar máis preto se empregamos as TIC como estratexia.
En síntese, esta idea consistiría en crear un modelo de desenvolvemento territorial desconcentrado, formado por asentamentos de mediano tamaño, onde se o campo e a cidade se integren e complementen. A idea sería modernizar o concepto clásico de cidade-xardín creando unha rede polifuncional, ben comunicada que aprobeite os fluxos de información a través das TIC, para a Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal. Este modelo de desenvolvemento pasa por aproveitar o noso feito cultural común fronte ao exterior, facendo valer a riqueza do noso sistema de asentamentos e a nosa singular forma de habitar o territorio; de forma que convertamos o que hoxe vemos como un problema nunha oportunidade de futuro. Acaso é negativa a dispersión dos nosos asentamentos? E o minifundio? E o sentimentalismo rural? Penso que deixar a maior parte do territorio como un territorio abandonado non é lóxico nin dende o punto de vista económico nin social. O desenvolvemento de Galicia pasa por aplicar novos modelos de desenvolvemento rural-urbano e modernización ecolóxica que impulsen a diversificación socioeconómica do campo, respecten o medio ambiente e fixen poboación nestes espazos rurais incrementando así o benestar social. É dicir, en última instancia, preténdese convencer á poboación de que vivir no rural é igual ou mellor que vivir na cidade, que as oportunidades existen, tan só hai que buscalas e loitar polo que desexas.

Referencia bibliográfica: FERRÁS SEXTO, C. (2006): "Un ideario de cidade policéntrica ubicada nun grande xardín. O caso da eurorexión Galicia-Norte de Portugal", Revista de Estudos Euro Rexionais, nº1, Ano 1º, páx. 27-38.     

miércoles, 4 de mayo de 2011

Primeiro paso de apoio ao Queixo do Cebreiro

Esta festa gastronómica  celébrase dende 1987 o Venres Santo e cada ano asisten miles de persoas atraídas pola súa fama e en cada edición se acada un novo récord de asistencia e de vendas.
A data escollida responde a que era nesa época cando os produtores artesanais da zona, motivados pola afluencia de galegos retornados doutras zonas de España e por ser zona de paso de moitos viaxeiros aproveitaban para obter uns ingresos extraordinarios derivados dos excedentes leiteiros a través da venda directa de queixo nas feiras gandeiras típicas da zona.

Esta feira é un bo escaparate do queixo artesán e natural do Cebreiro.  A xente que se congrega nas sucesivas feiras pode atopar Queixos do Cebreiro con Denominación de Orixe, outros queixos e produtos alimentarios que se elaboran de xeito artesanal nas casas da zona, así como outro tipo de produtos artesanais   e expositores doutras zonas de Galicia e España, e incluso do estranxeiro.
Pode resultar curioso que esta feira se comezase a realizar antes de que existise ningunha queixería na zona, non obstante esta iniciativa responde ao apoio para a obtención de ingresos complementarios das explotacións familiares da zona e a unha maior concienciación dos axentes locais en canto á importancia deste produto, como marca diferenciada, a cal podería atraer visitantes, publicitar o territorio e crear iniciativas empresariais, como aos poucos anos así foi. 
Para máis información premer o seguinte enlace:

O concepto do termo "rural" debe cambiar

Seguro que todos recordamos as últimas polémicas de Rosa Díez ou J. M. Aznar cando empregaron o termo "galego" en sentido despectivo, facendo referencia á definición que aparece no diccionario da RAE. Pois algo parecido esta a ocorrer co termo "rural", que no citado diccionario aparece con connotacións negativas. 
Sempre se di que para que o desenvolvemento rural sexa exitoso o primeiro que hai que cambiar é a concepción negativa que se ten destas áreas. Quizais o primeiro paso sexa modificar a definición formal, por iso Facebook se converteu no punto de encontro daqueles que cren que a Real Academia da Lingua Española debería cambiar a definición do termo "rural" que aparece no seu diccionario, que se refire a este vocablo como "pertencente ou relativo ao campo e a os seus labores; inculto, tosco, apegado a cousas lugareñas".
As súas peticións para o cambio desta definición poden lerse dende fai unha semana no grupo "Por la dignificación del término 'rural' en el diccionario de la RAE", un espazo creado pola Red Española de Desarrollo Rural (REDR) que forma parte dunha ampla campaña para que se modifique o texto.
Enlace: